In eerdere nieuwsbrieven heb ik geschreven over de WIA. Met name over de rampzalige plannen van dit kabinet om fors te bezuinigen op de WIA (en WW, WAO, Ziektewet en eerst ook nog de WAZO maar dat laatste heeft het kabinet ingetrokken). Maar ook over de fouten van UWV bij het berekenen van de WIA-uitkeringen. Ook afgelopen tijd is de WIA een aantal keer in het nieuws gekomen. Daarom in deze blog een aantal zaken uit het nieuws.
10 aug 2026
Vergoeding voor mensen met een te laag vastgestelde WIA-uitkering
Voor mensen bij wie tussen 1 januari 2020 en 31 december 2024 het dagloon te laag is vastgesteld en die daardoor een te lage WIA-uitkering kregen, gaat er per 1 september een regeling starten. Hierdoor krijgen deze mensen een vergoeding. Deze regeling geldt ook voor een paar andere groepen mensen in de WIA. De vergoeding is een eenmalige nabetaling van het misgelopen bedrag. Hierdoor worden nadelige gevolgen van een nabetaling voor andere toeslagen, zoals zorg- en huurtoeslag voorkomen. Dat vind ik zeer positief! In 2024 heb ik via onze nieuwsbrief en o.a. op LinkedIn dit mogelijke probleem onder de aandacht gebracht. Ook heb ik dit punt genoemd in contact met hoofdkantoor UWV eind 2024. Hoofdkantoor UWV heeft me toen geantwoord dat ze dit punt gaan meenemen in de hersteloperatie. Dat (b)lijkt nu gelukt te zijn. Dat zou heel positief zijn.
Mensen die door de foute berekening van UWV een te hoge uitkering hebben ontvangen, hoeven het te veel ontvangen bedrag niet terug te betalen.
De hele hersteloperatie duurt waarschijnlijk tot eind 2027. De globale planning staat op deze UWV-site: https://www.uwv.nl/nl/nieuws/nadelige-gevolgen-van-nabetaling-bij-herstelactie-wia-voorkomen .
“Stelsel moet eenvoudiger”, helaas opnieuw een geniepig foefje van het kabinet rondom de beeldvorming over de WIA
Ook op Nu.nl werd er aandacht geschonken aan bovenstaande vergoedingsregeling. Dat is natuurlijk heel goed. Maar in het artikel van Nu.nl gebeurde er iets vreemds, iets wat ook teleurstellend is en de beeldvorming over de WIA onterecht negatief beïnvloedt. Opeens staat er in dit artikel het kopje “Stelsel moet eenvoudiger”. Zomaar uit het niets, pats boem! Daarna echter wordt het nog slechter: in het artikel wordt het kabinet klakkeloos nagepraat dat de IVA-uitkering moet verdwijnen voor nieuwe mensen, vanuit een toon “het kán niet anders”. Er wordt met droge ogen geschreven dat het afschaffen van de IVA structureel meer dan 1 miljard euro oplevert. En dat het stelsel eenvoudiger moet. Met daarna ook weer de ‘bevestiging’ dat daarom de IVA afschaffen echt een goed plan is, zonder enkele kritische noot van Nu.nl…
Van het kabinet en haar voorstanders mag je propaganda zonder enige nuance verwachten. Maar van media, die als het goed is, objectief proberen te zijn of in elk geval ook onderzoek doen naar kritiekpunten, is dit uiterst teleurstellend. De manier waarop dit artikel geschreven is, zowel qua toon als qua inhoud, doen de lezers – die vaak geen expert zijn op dit onderwerp, maar gewoon het nieuws willen volgen – geloven dat het écht niet anders kan. Minister Vijlbrief van het ministerie van SZW zegt en schrijft ook: “De IVA moet echt afgeschaft moet worden. Dat staat in alle adviezen over de WIA.” Dus ook in het OCTAS-rapport, dat hij in deze Kamerbrief aanhaalt.
Nu de feiten. Ja, het afschaffen van de IVA staat inderdaad in dit OCTAS-rapport (het rapport met verbetervoorstellen voor de WIA), maar niet als één los verbetervoorstel! In het OCTAS-rapport staat dit als onderdeel van een geheel van zo’n acht verbetervoorstellen! Dus door uit dit geheel juist die ene eruit te pikken – omdat die zo lekker bezuinigt op die vervelende mensen in de WIA – doet de minister gewoonweg aan ouderwetse cherry picking. De voor jou meest gunstige optie kiezen en de anderen zelfs maar niet noemen. Laat staan te overwegen. En er zullen ook ongetwijfeld experts zijn die niet vinden dat de IVA afgeschaft moet worden.
Want wat zijn dan die andere zeven verbetervoorstellen? Bijvoorbeeld dat de arbeidsongeschiktheidsdrempel voor de WIA verlaagd wordt van 35% naar 25% verlies van verdiencapaciteit. Of deze: de WIA gaat naar één uitkeringsregime in plaats van de huidige IVA en WGA met alle sub-regelingen. Letterlijk staat in het rapport: “Dit betekent dat de twee regelingen in de WGA 35-80 (vervolguitkering en Loonaanvullingsuitkering), de WGA 80-100 en de IVA opgaan in een nieuwe regeling (zie ook kader).” Kortom: als het kabinet zegt “het staat in het OCTAS-rapport”, dan vertelt het kabinet maar een deel van de waarheid. Eigenlijk is het meer een onwaarheid. Want in het OCTAS-rapport maakt het onderdeel uit van het voorstel om van de WIA één uitkering te maken, als vervanging van de IVA maar ook zeker van de vervolguitkering in de WGA. Maar ja, die laatste, dat kost geld, volgens de starre cijfertjes van de ministeries. Dus dat is geen bezuiniging – die zo hard nodig zijn om extra geld te vinden voor o.a. defensie. Dus daar wordt daarom niet naar gekeken. Het wordt zelfs niet genoemd.
Ik ben groot voorstander van het afschaffen van de vervolguitkering: de strenge, hardvochtige uitkering onder het sociaal minimum. Met de daarbij behorende illusie van een groot deel van de politiek en rijksambtenaren dat “dit mensen prikkelt om te gaan werken”. Gebaseerd op de ouderwetse theorie uit economieboeken die totaal los staat van het echte leven. En met de daarbij horende realiteit dat een groot deel van deze mensen niet liever zouden willen om te werken, maar gewoonweg niet worden aangenomen door werkgevers. Met het afschaffen van de vervolguitkering komen alle mensen in de WGA in de loonaanvullingsuitkering. Een uitkering gebaseerd op je oude loon, dus veel hoger dan die schrale vervolguitkering. Nog altijd geen vetpot, zoals helaas wel ook nog altijd vals geframed wordt door bijvoorbeeld deze oud-prominent van VVD (die zelf mede aan de basis stond van de WIA). Maar wel een veel meer solide uitkering, met meer rust en zekerheid. En mijns inziens is juist dát belangrijk om mensen in staat te stellen om werk te zoeken. Stress en angst om geldzorgen en armoede is juist een grote belemmering hiervoor. Ik denk dan ook dat het afschaffen van de vervolguitkering op lange termijn niet leidt tot extra kosten, maar juist tot extra baten door allerlei positieve effecten op verschillende gebieden. Maar waarschijnlijk past mijn visie helaas niet in de modellen van de politiek en ministeries.
Stakingen vakbonden in verband met kabinetsplannen WIA
Op 24 juni was er al een staking van de vakbonden FNV, CNV en VCP. Deze staking duurde ‘slechts’ een aantal uren. De staking werd georganiseerd uit protest tegen de kabinetsplannen om te bezuinigen op de WIA, WW, AOW en het maximumdagloon. Ook komende tijd zullen er stakingen georganiseerd worden. FNV heeft aangekondigd dat op woensdag 9 september er een landelijke staking in het Openbaar Vervoer zal komen. En op vrijdag 4 september zullen honderden havenmedewerkers staken, aldus FNV. Ook CNV heeft haar leden opgeroepen het werk in de havens neer te leggen op 4 september en om mee te doen aan de landelijke staking op 9 september. Met deze stakingen willen de vakbonden druk zetten op het kabinet om deze plannen van tafel te halen.
Let er dus op dat als je 9 september gebruik wil maken van het OV, dat dat dan vermoedelijk heel moeilijk of zelfs onmogelijk zal zijn.
Heb jij signalen of ervaringen over wet- en regelgeving rondom werken met een arbeidsbeperking die je door wilt geven? Of dreig jij ook geraakt te worden door deze plannen van het kabinet? Mail me dan op ombudsspits@onbeperktaandeslag.nl . Dit kan ook anoniem. Hoe meer signalen ik hierover ontvang, hoe sterker mijn geluid als OmbudsSpits naar de politiek kan zijn.