Verkiezingsprogramma NSC: goede oplossingen voor de WIA, maar minder input voor banen voor mensen met een arbeidsbeperking

29 oktober 2025 zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Ook Nieuw Sociaal Contract (NSC) heeft hun concept-verkiezingsprogramma bekendgemaakt. Daarom deel 4 van m’n serie over verkiezingsprogramma’s o.g.v. mensen met een beperking, arbeidsmarkt & sociale zekerheid.

NSC begint met hoofdstuk ‘bestaanszekerheid’, met maar liefst een hele paragraaf over de WIA, mét praktijkvoorbeeld van waar het misgegaan is. Als problemen voor het “volledig vastgelopen” stelsel worden de wirwar aan ingewikkelde regelgeving en falende uitvoering genoemd. NSC wil het aantrekkelijker maken voor werkgevers om deels arbeidsongeschikte werknemers in dienst te nemen of te houden, o.a. door de no-riskpolis te verruimen. De “bestaansonzekere” WGA-vervolguitkering wordt afgeschaft. De WIA-drempel wordt verlaagd van 35% naar 25% arbeidsongeschiktheid. De Wet Verbetering Poortwachter wordt hervormd voor betere re-integratie en meer nadruk op preventie. En de uitvoerbaarheid moet beter worden door burgers bij elk overheidsbesluit recht te geven op persoonlijk contact met de overheid. Tot slot moeten de hersteloperaties bij UWV snel, zorgvuldig en volledig worden afgerond. Mensen die door een overheidsfout te veel WIA-uitkering hebben ontvangen, hoeven dit niet terug te betalen. Als mensen recht hebben op een nabetaling, moet dat zo min mogelijk nadelige gevolgen hebben op o.a. hun toeslagen.
Andere punten: NSC wil een sterk vereenvoudigd stelsel voor sociale zekerheid zonder te ingewikkelde toeslagen en kortingen, omdat werken moet lonen en het stelsel nu “voor mensen die (deels) arbeidsongeschikt zijn verlammend en stressverhogend werkt”. Tot slot komt er een “nieuw aanvalsplan om arbeidsplaatsen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt” om zo hun talenten beter te benutten. Het moet voor werkgevers aantrekkelijker en eenvoudiger worden om hen in dienst te nemen, door omscholing, no-riskpolis, loonkostensubsidie, jobcoaching.

Mijns inziens is de WIA-paragraaf zeer positief. De vervolguitkering afschaffen en de WIA-drempel verlagen staan ook in het 10-puntenplan van Onbeperkt aan de Slag. Ook heel goed is de aandacht voor de hersteloperaties, het sociale zekerheidsstelsel en dat werken moet lonen. En goed dat NSC oog heeft voor meer banen voor mensen met een beperking, maar de zaken die ze noemen, zoals omscholing, no-riskpolis et cetera bestaan al voor een deel vd mensen met een beperking. Verbreding naar alle mensen met een beperking kan deels een oplossing zijn, maar andere zaken zijn minstens zo belangrijk, zoals het wegnemen van vooroordelen, beter toekennen van voorzieningen voor werk en inderdaad dat werken gaat lonen.
Tot slot: NSC noemt het VN-verdrag Handicap niet in hun concept-verkiezingsprogramma. Maar in hun definitieve verkiezingsprogramma wordt het VN-verdrag Handicap wél genoemd, hartstikke goed! De betreffende passage op pagina 23: “We onderkennen het belang van een toegankelijke samenleving waarin iedereen, ongeacht beperking, volledig kan participeren. Daarom zetten we ons in voor een volledige implementatie van het VN Verdrag Handicap in nauwe samenwerking met lagere overheden en belangenorganisaties. Bijvoorbeeld door actief drempels weg te nemen in de fysieke leefomgeving en de toegankelijkheid van het openbaar vervoer te verbeteren.”

Hopelijk biedt dit blog NSC inspiratie voor hun standpunten.