Vanaf 1 januari 2026 gaan er een aantal dingen van het doelgroepregister, de Banenafspraak en het quotum veranderen. In dit blog zet ik ze op een rij.
Beperkte verbreding doelgroepregister
Het doelgroepregister wordt per 1 januari 2026 beperkt verbreed met deze twee groepen:
- Mensen met een Wajong-uitkering die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben en die werken bij een reguliere werkgever
- Mensen met een IVA-uitkering die werken met loondispensatie. Loondispensatie is een regeling van UWV voor mensen die niet het minimumloon per uur kunnen verdienen.
Verder zullen op later moment ook deze mensen worden toegevoegd, als het wetsvoorstel daarvoor uitgewerkt is: mensen in de WIA die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen en mensen in de WW die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. Verder is de (demissionaire) staatssecretaris van het ministerie van SZW met UWV in gesprek over het schrappen van de leeftijdsgrens die nu nog wordt gehanteerd voor de groep mensen die alleen dankzij een voorziening het minimumloon (of meer) kan verdienen.
Op lange termijn zullen er nog meer mensen in het doelgroepregister kunnen komen. De staatssecretaris heeft een langetermijnvisie opgesteld. Daarin is een belangrijk punt dat de ondersteuningsbehoefte van mensen centraal moet staan. En niet bijvoorbeeld de uitkering of het moment dat iemand z’n beperking ‘kreeg’. Ook moet het VN-verdrag van de rechten voor mensen met een handicap hierbij worden betrokken. Maar het moet ook “financieel bestendig” zijn. Daarmee bedoelt de staatssecretaris dat het betaalbaar moet blijven. Meer mensen in het doelgroepregister betekent immers meer kosten door de no-riskpolis, het loonkostenvoordeel en andere regelingen. In zijn Kamerbrief schetst hij drie mogelijke keuzes:
1. De huidige banenafspraak blijft in stand. Dat betekent dat de doelgroep en doelstelling (125.000 banen) in stand blijft.
2. De banenafspraak geldt voor iedereen binnen de beroepsbevolking met een beperking, die aantoonbaar ondersteuning nodig heeft bij het vinden en behouden van werk bij een reguliere werkgever.
3. De banenafspraak geldt voor iedereen binnen de beroepsbevolking met een beperking.
Deze opties met hun voordelen en nadelen zullen de komende tijd verder uitgewerkt worden. Vanuit Onbeperkt aan de Slag blijven wij ons inzetten voor een banenafspraak die geldt voor iedereen met een arbeidsbeperking die wil meetellen met deze banenafspraak.
Eenvoudiger loonkostenvoordeel LKV
Het loonkostenvoordeel (LKV) is een geldbedrag voor de werkgever die bepaalde mensen met een arbeidsbeperking in dienst neemt. (Dit is niet hetzelfde als loonkostensubsidie. LKV en loonkostensubsidie zijn twee verschillende subsidies.) Een van de groepen waarvoor het LKV geldt, zijn de mensen in het doelgroepregister. Nu is het nog zo dat dat enorm bureaucratisch is. Voordat de werkgever het LKV kan ontvangen, moet eerst de werknemer (en dus niet de werkgever) een verklaring aanvragen bij UWV: de doelgroepverklaring LKV. En dat moet de werknemer binnen drie maanden na de start van z’n dienstverband doen. Dan gaat UWV dit beoordelen. En als UWV akkoord gaat, dan krijgt de werknemer de doelgroepverklaring LKV. En de werknemer moet dan een kopie hiervan aan de werkgever geven. En dan pas kan de werkgever het LKV zelf aanvragen. Bent u er nog?
Dit bureaucratische gedoe gaat gelukkig veranderen. De doelgroepverklaring LKV wordt per 1 januari 2026 afgeschaft voor de doelgroep van de Banenafspraak en het quotum (de doelgroepverklaring LKV voor bijvoorbeeld arbeidsbeperkte werknemers die niet onder de Banenafspraak en het quotum vallen, blijft wel bestaan). Daardoor kunnen werkgevers voor werknemers in het doelgroepregister zelf bepalen of ze in aanmerking komen voor het LKV. Daardoor wordt het makkelijker om het LKV te ontvangen, waardoor dat een extra steuntje in de rug kan zijn om deze werknemers aan te nemen.
De doelgroepverklaring LKV is dus niet hetzelfde als het doelgroepregister. Dat is al ingewikkeld, en hierover heb ik dan ook vragen gekregen van mensen: wat is het verschil? De doelgroepverklaring LKV is een verklaring die nu nog nodig is voor een subsidie voor de werkgever, en dus binnenkort afgeschaft wordt. De indicatie doelgroepregister is een indicatie dat iemand in het doelgroepregister voor de Banenafspraak en het quotum zit. Dat zijn dus twee verschillende dingen, die qua naam wel erg op elkaar lijken.
Ook wordt het LKV voor deze doelgroep structureel. Nu is de maximale termijn nog drie jaar. Maar dat wordt dus zo lang de werknemer bij de werkgever werkt, vermoedelijk tot de AOW (want bij het bereiken van de AOW-leeftijd eindigt ook de opname in het doelgroepregister). Dit wordt gedaan om de duurzaamheid van deze banen te vergroten.
Tot slot wordt de doelgroep van het LKV doelgroep banenafspraak in lijn gebracht met de doelgroep banenafspraak. Nu zijn dit nog groepen die (licht) van elkaar verschillen. Om werkgevers in staat te stellen om te kunnen bepalen of zij in aanmerking komen voor het structurele LKV doelgroep banenafspraak is het nodig om deze groepen gelijk te trekken.
Onderscheid tussen de markt en de overheid verdwijnt
Momenteel zijn er nog twee aantallen wat betreft de 125.000 extra banen die werkgevers moeten realiseren: 100.000 extra banen bij de private werkgevers, ofwel de sector markt, en 25.000 extra banen bij de overheidswerkgevers, ofwel sector overheid. Onlangs heeft de staatssecretaris besloten dit onderscheid weg te nemen. Er komt dan één aantal van 125.000 extra banen voor de sectoren gezamenlijk. Dat zal op z’n vroegst op 1 juli 2026 gebeuren. Meer hierover is in dit vorige blog te lezen.
Nieuwe quotumregeling
Op dit moment geldt voor de private werkgevers nog de Banenafspraak, maar voor overheidswerkgevers (met 25 of meer werknemers) geldt nu al een quotum. Een quotum is wat strenger dan de Banenafspraak. De overheid als sector heeft in geen enkel jaar hun aantal voor de Banenafspraak gehaald. Daarom geldt voor de overheid het quotum. Maar er wordt geen boete – in ambtelijk jargon: heffing – opgelegd als overheidswerkgevers hun quotum niet halen. Dat komt omdat deze heffing technisch niet uit te voeren is. Mede daarom wordt de quotumregeling veranderd.
De eerste verandering is dat er niet meer naar het aantal FTE gekeken wordt, maar naar de totale loonsom van de organisatie: hoe hoger de loonsom, hoe meer werknemers in het doelgroepregister de werkgever moet aannemen. Als een werkgever 1 werknemer te weinig aanneemt, moet de werkgever een heffing van 5.000 euro betalen. Deze heffing wordt in de nieuwe quotumregeling een ‘inclusiviteitsopslag’ genoemd. De tweede verandering is dat er naast deze heffing ook een bonus komt. Als een werkgever 1 werknemer meer aanneemt dan volgens het quotum zou moeten, krijgt de werkgever een bonus van 5.000 euro. Wat verder hetzelfde blijft is dat de quotumregeling alleen geldt voor werkgevers met 25 of meer werknemers. Deze nieuwe quotumregeling zal op z’n vroegst op 1 juli 2026 in werking treden. En ook dan zal gelden dat het quotum pas geactiveerd wordt als de werkgevers hun aantal voor de Banenafspraak niet gehaald hebben.
Heb je vragen of wil je jouw ervaringen rondom wet- en regelgeving delen? Stuur dan een mail naar OmbudsSpits Nico Blok via ombudsspits@onbeperktaandeslag.nl . Als je dat fijner vindt, kan dit ook anoniem.