Verkiezingsprogramma Partij voor de Dieren: ruime aandacht voor inclusie in de bijstand (Participatiewet) en de rol van gemeenten. Wel minder aandacht voor regulier werk voor mensen met een beperking

Op 29 oktober 2025 zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Ik schrijf daarom blogs over de verkiezingsprogramma’s o.g.v. mensen met een arbeidsbeperking op de arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Ditmaal dat van de Partij van de Dieren (PvdD).

Ook de PvdD noemt dat werken moet lonen, o.a. door minder belasting op arbeid en meer op grondstoffenverbruik en vervuiling. Het minimumloon gaat omhoog naar 18 euro per uur en beweegt voortaan mee met de mediane lonen. Uitkeringen zoals WIA, Wajong en bijstand stijgen mee.
Bij het systeem van sociale zekerheid “staat inclusiviteit centraal: van mensen met een beperking tot zelfstandigen en neurodiverse werkenden, iedereen krijgt passende kansen en ondersteuning.” Het wantrouwen wordt eruit gehaald. Bijverdienen voor mensen in de bijstand wordt mogelijk. De tegenprestatie wordt afgeschaft. Jongeren met een beperking komen weer in de Wajong en voor hen wordt “waar nodig, zinvolle dagbesteding geregeld met mogelijkheden om door te groeien naar betaald werk”.
De PvdD gaat de WIA herzien en vindt het onrechtvaardig dat nu mensen met een hoog inkomen vaker en langer recht hebben op een uitkering dan mensen met een lager inkomen. Ook wordt de WIA-grens verlaagd naar 15% arbeidsongeschiktheid. Aanhoudende achterstanden voor sociaal-medische beoordelingen door UWV werkt de PvdD op korte termijn weg.
Mensen met een beperking krijgen recht op werk via sociale werkvoorzieningen met betekenisvol werk, goede begeleiding en volwaardig inkomen. Gemeenten krijgen “voldoende middelen” om goed sociaal werk te kunnen garanderen, zonder bezuinigingen. De PvdD verankert in de wet minimale eisen voor het begeleidingsaanbod door gemeenten. Tot slot komen er betere ondersteuning op de werkvloer en toegankelijke werkplekken voor mensen met een beperking.

Wat positief opvalt in het programma is de ruime aandacht voor de bijstand. Een bijstand met ondersteuning en inclusie, zonder wantrouwen en tegenprestatie, waarbij gemeenten voldoende geld krijgen om dit goed te kunnen uitvoeren, én minimale eisen op gebied van begeleidingsaanbod. Dit komt zeer overeen met ons punt hierover in het 10-puntenplan van Onbeperkt aan de Slag en ons punt “De Participatiewet moet fors veranderen”. Ook de punten over de WIA zijn positief. Wel komt het programma over alsof mensen met een beperking vooral in de dagbesteding en sociale werkvoorziening zitten. Dat kan voor sommigen inderdaad het passendst zijn, maar ook veel mensen met een beperking willen liefst een reguliere baan.
Tot slot: het is goed dat het VN-verdrag Handicap concreet genoemd wordt en dat alle wet- en regelgeving hiermee in lijn wordt gebracht.

Hopelijk biedt dit blog de PvdD inspiratie voor hun standpunten.