Op 5 februari jl. was het debat in de Tweede Kamer over het wetsvoorstel voor een vernieuwd systeem van de Banenafspraak en het quotum. (Terugkijken kan hier.) Samengevat in een paar zinnen houdt dit wetsvoorstel het volgende in: in het nieuwe systeem is er niet alleen een “heffing” (boete, in het nieuwe systeem “inclusiviteitsopslag” genoemd), maar ook een bonus voor werkgevers die meer banen realiseren dan voor hen geldt. De heffing is niet meer afhankelijk van het aantal fte’s (in de vorm van verloonde uren), maar van de loonsom van de werkgever. En het onderscheid tussen private werkgevers en overheidswerkgevers wordt opgeheven, waardoor er één aantal banen komt dat werkgevers moeten halen, maar deze verandering wordt pas doorgevoerd als de overheidswerkgevers eerst voldoende banen gerealiseerd hebben.
Er zitten een paar goede kanten aan het wetsvoorstel, maar naar mijn mening is dit niet de oplossing voor de grootste problemen die mensen met een arbeidsbeperking en werkgevers ervaren. Een van de allergrootste problemen die zij ervaren, is de huidige indeling van het doelgroepregister: krom, oneerlijk en discriminerend. En daardoor een groot knelpunt voor een grote meerderheid van de mensen met een arbeidsbeperking om een baan te kunnen vinden. Zij kunnen niet in het doelgroepregister opgenomen worden. Daardoor hebben ze bij veel werkgevers minder kans om aangenomen te worden, met name bij overheidswerkgevers. Omdat ze niet meetellen voor die 125.000 extra banen, maar ook omdat zij en hun potentiële werkgevers minder kans hebben om voorzieningen voor werk toegekend te krijgen van UWV of gemeente. Dat is een grote gemiste kans voor deze mensen en voor werkgevers, zeker in tijden van deze personeelstekorten. Daarbij is dit onderscheid tussen mensen met een arbeidsbeperking niet in lijn met het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap. Dit moet daarom echt anders. Ik heb dit al vele malen onder de aandacht gebracht. In blogs, interviews, in gesprekken met het ministerie van SZW, bij UWV en waar mogelijk bij politieke partijen. En natuurlijk in ons 10-puntenplan voor politiek, beleidsmakers en uitvoerders.
Het was dan ook heel positief dat in het debat meerdere partijen dit onderscheid benoemden! En hier vragen over stelden aan de staatssecretaris. In elk geval heb ik dit gehoord bij de inbreng van VVD, CDA, NSC, BBB en CU. Vorig jaar was er ook al een motie van de BBB aangenomen om de doelgroep van de Banenafspraak te verbreden. En in dit debat heeft CU hierover een motie ingediend: een verzoek aan het kabinet en sociale partners om “een nieuwe banenafspraak te maken waarbij de ondersteuningsbehoefte van de persoon met een arbeidsbeperking centraal staat en het soort uitkering, doelgroep, werkgever of postcode hierbij geen criterium vormt”. Mede ondertekend door SP, SGP, CDA, D66 en GL-PvdA. Overigens was ik ook positief over de antwoorden van de staatssecretaris: dat de minieme verbreding van het doelgroepregister in het wetsvoorstel niet het eindstation is, maar pas een eerste stap en dat hij gaat kijken hoe hij stapsgewijs het doelgroepregister verder kan verbreden. Dat is wat mij betreft heel positief en een fundamenteel andere benadering dan pakweg zo’n vijf jaar geleden!
Hopelijk is hiermee inderdaad de weg naar een echt inclusief doelgroepregister ingeslagen. Een doelgroepregister voor alle mensen met een arbeidsbeperking die in dit doelgroepregister willen. En een doelgroepregister wat niet leidt tot een onterecht lager loon of mindere kans op ontwikkeling, ook dit punt staat in ons 10-puntenplan.
Wordt ongetwijfeld vervolgd en ik zal het blijven volgen!
Heb je hierover vragen of wil je jouw ervaringen rondom wet- en regelgeving delen? Stuur dan een mail naar OmbudsSpits Nico Blok via ombudsspits@onbeperktaandeslag.nl . Als je dat fijner vindt, kan dit ook anoniem.