De OmbudsSpits in gesprek met Tweede Kamerleden over de kabinetsplannen rondom de WIA en andere uitkeringen
10 juli 2026
Nog altijd zijn de plannen van deze coalitie van D66, VVD en CDA volop in de actualiteit. Onder druk van de vakbonden FNV, CNV en VCP en de stakingen heeft het kabinet de plannen rondom de AOW van tafel gehaald, maar de plannen rondom de WIA, WW en het maximumdagloon liggen er nog. Net zoals de geplande bezuiniging van 6,5 miljard euro. Er moet – zo zegt ook minister Vijlbrief – een sluitende begroting komen. En er blijft veel extra geld nodig voor o.a. defensie, vindt dit kabinet. Voorlopig is er echter geen gesprek meer tussen de vakbonden en het kabinet. En nieuwe stakingen worden gepland.
Vanuit mijn werk als OmbudsSpits blijf ik de zorgen van mensen met een arbeidsbeperking onder de aandacht brengen. De grote bezuinigingen op de WW (en daarmee de WGA), het afschaffen van de IVA voor nieuwe mensen en het verlagen van het maximumdagloon. Deze verlaging van het maximumdagloon raakt overigens niet alleen mensen in de WIA en WW, maar ook op de WAO en de Ziektewet. Deze laatste twee uitkeringen worden nagenoeg niet genoemd door vakbonden, oppositiepartijen, media en opiniemakers. Geen idee waarom dat is, maar goed, ik noem deze uitkeringen wel, want ook hier gaat het om mensen die niets kunnen anticiperen op deze verlaging. In eerste instantie zou de verlaging van het maximumdagloon ook gaan gelden voor de vijfde uitkering waar met dit bedrag gewerkt wordt: de WAZO, de regeling voor o.a. zwangere vrouwen. Deze bezuiniging op deze WAZO wordt zeer waarschijnlijk toch teruggedraaid, want “het was nooit de bedoeling om een boete op bevallen in te voeren”, aldus het kabinet. Anders gezegd: de politici aan de onderhandelingstafel voor het coalitieakkoord hadden niet door dat de verlaging van het maximumdagloon ook zwangere vrouwen zou treffen… Het gaat dus niet om mensen, maar om ‘geld vinden’ en de optel- en aftreksommetjes. Oók bij dit kabinet Jetten – het kabinet van de “nieuwe politiek”. Het is bijna om cynisch van te worden…
Zoals jullie weten, schrijf ik hier geregeld over. Ook nu weer. Wat me in elk geval gelukt is, is om hierover het (digitale) gesprek aan te gaan met enkele Tweede Kamerleden! Dat zijn allemaal mensen met hele drukke agenda’s. Maar ik ben heel blij dat in elk geval Anouschka Biekman van D66 en Elles van Ark van CDA bereid waren tot een gesprek. Voor de volledigheid: Anouschka Biekman heeft niet de WIA in haar portefeuille, maar wel de Participatiewet (de bijstandswet sinds 2015) en armoedebeleid. Twee onderwerpen die ook keihard geraakt gaan worden door deze kabinetsplannen. Niet direct, maar wel indirect: door de bezuinigingen op de WW (verkorten van 2 naar 1 jaar en een veel langzamere opbouw van WW-rechten) en daardoor ook op de WGA (waardoor men sneller in de sobere vervolguitkering van onder het sociaal minimum kan komen). Door deze bezuinigingen stromen mensen immers veel eerder de Participatiewet in – met alle strengheden van dien, zoals de partnertoets en de vermogenstoets – en zullen ongetwijfeld ook meer mensen in armoede komen.
Elles van Ark heeft wel de WIA in haar portefeuille (en niet de Wajong en de bijstand) en met haar heb ik voornamelijk de directe gevolgen van deze kabinetsplannen besproken. Ze snapte zeker mijn zorgen en punten en vond het heel nuttig om dit gesprek gevoerd te hebben.
Beide gesprekken waren goed en nuttig. Ik heb beiden nadien ook nog wat informatie gemaild met de uitnodiging om in contact te blijven. Natuurlijk besef ik dat beiden van een coalitiepartij zijn en niet van een oppositiepartij, maar hopelijk kunnen zij m’n input op basis van jullie signalen en jullie zorgen toch gebruiken in hun werk als Kamerlid.
En op LinkedIn gebeurde er ook iets positiefs: twee van m’n posts zijn ontzettend goed bekeken, geliked, gedeeld en onder de aandacht gebracht! M’n laatste post was naar aanleiding van het vreselijke tendentieuze, onjuiste en valse artikel in De Telegraaf over de WIA (13 juni). In m’n LinkedIn-post heb ik met feiten en cijfers deze valse frames van met name voormalig minister van de VVD Hans Hoogervorst gefileerd. Zoals dat “mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn 75% van hun oude loon krijgen, de hoogste uitkering van allemaal. Dan motiveert dat niet om te werken.” Deze valse frames (eigenlijk: gewoon leugens) heb ik ontkracht met dat die 75% alleen voor de IVA en de eerste twee maanden WGA is, en dat mensen in de WGA een uitkering van 70% of bij de vervolguitkering zelfs onder het sociaal minimum ontvangen. En dat deze UWV-uitkeringen bruto zijn! De netto-uitkering is veel lager. Van reacties van mensen heb ik gelezen dat hun uitkering nog slechts 60% van hun oude loon is (en in de vervolguitkering dus nog veel lager). Deze post op LinkedIn hierover is meer dan 117.00 keer bekeken, meer dan 1.450 keer geliked, en 112 keer gedeeld. En ongeveer 150 mensen hebben een reactie geplaatst (waarop ik bijna altijd reageer). Hopelijk lezen de Tweede Kamerleden deze post ook. Maar vooral hoop ik dat de ‘gewone’ burgers die zelf niet de ellende van de WIA hebben meegemaakt, heel gezond zijn en vaak geen flauw idee hebben (want het leven is al druk genoeg met werk, gezin, et cetera) met deze LinkedIn-post bereikt worden. Want de beeldvorming over mensen in de WIA is – mede door de valse frames van kabinet, ministers Vijlbrief en Heinen en prominente oud-politici van vooral de VVD – helaas heel negatief. Dat terwijl de meeste mensen in de WIA heel graag willen werken. Maar ofwel niet aangenomen worden door werkgevers door allerlei vooroordelen en koudwatervrees. Ofwel te ziek zijn om nog te kunnen werken. En tot slot werkt een deel al, van de WGA gedeeltelijk werkt al 49% van de mensen. Ik blijf m’n best doen om bij te dragen aan een positiever en vooral feitelijk beeld over mensen in UWV-uitkeringen.
Nieuws over het doelgroepregister en de Wajong
Deze maand is er een Kamerbrief gepubliceerd met daarin een wetsvoorstel. In dit wetsvoorstel staat dat het doelgroepregister voor de Banenafspraak & het quotum met twee groepen mensen wordt uitgebreid: mensen in de WIA die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen en mensen in de WW die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen.
Ook heeft het kabinet het voornemen om de regeling loonkostensubsidie te introduceren voor mensen in o.a. de WIA en WW en dit als vervanging van loondispensatie in de Wajong te introduceren. Loonkostensubsidie heeft voor de meeste mensen die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen het voordeel dan mensen dan gewoon het minimumloon krijgen (en daar ook WW-rechten en pensioen over opbouwen), in plaats van loondispensatie waar men alleen loon krijgt voor de productiviteit. Deze regeling bestaat al voor mensen met een arbeidsbeperking in de Participatiewet (bijstand).
Tot slot wordt met dit wetsvoorstel helaas nog niet de leeftijdsgrens voor deze groep van het doelgroepregister opgeheven: “Mensen met een medische beperking die is ontstaan voor hun 18e verjaardag of tijdens hun studie voor hun 30e verjaardag, die alleen met een voorziening van UWV of gemeente het WML of meer kunnen verdienen. Zonder voorziening kunnen zij dat niet.” De reden is dat uit gesprekken met UWV is gebleken dat het op korte termijn niet uitvoerbaar is om de leeftijdsgrens te schrappen. Dit zou tijdelijk een te groot beroep doen op de beschikbare capaciteit bij UWV voor medische en arbeidskundige beoordelingen. Het kabinet blijft voornemens om deze leeftijdsgrens op te heffen en neemt dit mee bij het toewerken naar “een nieuwe banenafspraak waarbij de ondersteuningsbehoefte van mensen veel meer centraal staat en beter wordt aangesloten bij het VN-verdrag handicap. Uw Kamer wordt over dit traject rond de zomer nader geïnformeerd.”
Vanuit Onbeperkt aan de Slag blijven wij ons sterk maken voor een Banenafspraak & quotum voor alle mensen met een arbeidsbeperking (die dat zelf willen). Het is gewoonweg discriminatie dat de meerderheid van de mensen met een beperking hier niet onder valt, puur omdat ze de ‘verkeerde’ uitkering hebben, ‘te laat’ hun beperking opgedaan hebben of ‘te veel’ zouden kunnen verdienen met werk. Wij roepen het kabinet op om een echt inclusieve Banenafspraak & quotum te realiseren, in lijn met het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap!
Heb jij signalen of ervaringen over wet- en regelgeving rondom werken met een arbeidsbeperking die je door wilt geven? Of dreig jij ook geraakt te worden door deze plannen van het kabinet? Mail me dan op ombudsspits@onbeperktaandeslag.nl . Dit kan ook anoniem. Hoe meer signalen ik hierover ontvang, hoe sterker mijn geluid als OmbudsSpits naar de politiek kan zijn.